6284 Kapsamında Kişisel Eşyaların Kolluk Aracılığıyla Tesliminde Yaşanan Sorunlar

6284 sayılı Kanun kapsamında verilen uzaklaştırma veya diğer tedbir kararlarından sonra kişisel eşya ve belgelerin alınması, uygulamada beklenenden daha fazla uyuşmazlık doğurabilmektedir. Sorun çoğu zaman kanunda bir teslim imkânının bulunmamasından değil; teslim edilecek eşyanın kararda açıkça belirtilmemesinden, mülkiyet tartışmasından veya teslim işleminin yaklaşmama ve iletişim tedbirleriyle aynı anda yürütülmesinden kaynaklanır.

• 6284 sayılı Kanun, talep hâlinde kişisel eşya ve belgelerin kolluk marifetiyle teslimini öngörmektedir.
• Uygulama Yönetmeliğine göre teslim edilecek kişisel eşya ve belgelerin tedbir kararında gösterilmesi gerekir.
• Kararda yer almayan veya aidiyeti tartışmalı eşyanın kolluk tarafından doğrudan teslim edilmesi her olayda beklenmemelidir.
• Yaklaşmama veya iletişim yasağı bulunuyorsa tarafların teslimi kendi aralarında organize etmeye çalışması ayrıca tedbir ihlali riski yaratabilir.

Kişisel Eşyaların Kolluk Aracılığıyla Tesliminin Hukukî Dayanağı Nedir?

Kısa cevap şudur: 6284 sayılı Kanun kişisel eşya ve belgelerin kolluk marifetiyle teslimine imkân vermektedir. Ancak uygulamada yalnız Kanun’un bu hükmüne bakmak yeterli değildir. Teslimin nasıl somutlaştırılacağı bakımından Uygulama Yönetmeliği de dikkate alınmalıdır.

6284 sayılı Kanun’un güncel metninde m.8/7 uyarınca, talep hâlinde ilgililere kişisel eşya ve belgelerinin kolluk marifetiyle teslimi sağlanır.

Buna karşılık 6284 sayılı Kanun’a İlişkin Uygulama Yönetmeliğinin 19. maddesi daha ayrıntılıdır. Mülkî amir veya hâkim; korunan kişiye, şiddet uygulayana ya da bu kişilerin yakınlarına ait kişisel eşya ve belgelerin kolluk aracılığıyla teslimine karar verebilir. Aynı hüküm, teslim edilecek eşya ve belgelerin tedbir kararında gösterilmesini öngörür.

Dolayısıyla teslim mekanizması yalnız korunan kişinin eşyaları bakımından düşünülmemelidir. Somut koşullarına göre şiddet uygulayanın veya tarafların yakınlarına ait kişisel eşya ve belgeler de kararın kapsamına girebilir.

Doğrudan Karakola Başvurmak Yeterli midir?

Bu soruya her olay için “evet” demek doğru değildir. Kanun, talep hâlinde kolluk marifetiyle teslimden söz eder. Yönetmelik ise mülkî amir veya hâkimin teslim konusunda karar verebileceğini ve teslim edilecek eşyaların kararda gösterilmesini öngörmektedir.

Bu ayrım uygulamada önemlidir. Yalnızca kolluğa gidilip “evde kalan eşyalarımı almak istiyorum” denilmesi hâlinde, mevcut tedbir kararında eşya teslimine ilişkin açık bir düzenleme bulunup bulunmadığı gündeme gelebilir. Kolluğun, içeriği belirsiz bir talebi mülkiyet uyuşmazlığına dönüştürmeden uygulayabilmesi için kararın somut olması önem taşır.

Nitekim 30 Haziran 2021 tarihli TBMM komisyon tutanağında da m.8/7 bakımından teslim talebinin doğrudan kolluğa yapılıp yapılamayacağı ve kolluğun işlemi hangi şekilde gerçekleştireceğinin açıklığa kavuşturulması gerektiği ifade edilmiştir. Bu görüş bağlayıcı bir hukuk kuralı değildir. Bununla birlikte uygulamada yaşanan tereddüdün uzun süredir bilinen bir sorun olduğunu göstermektedir.

Bu nedenle daha öngörülebilir yöntem, teslimi istenen eşya ve belgelerin mümkün olduğunca somutlaştırılarak yetkili merci önündeki tedbir talebine konu edilmesi ve verilen kararın görevli kolluk tarafından uygulanmasıdır.

Tedbir Kararında Eşya Listesi Neden Belirleyicidir?

Uygulamadaki en önemli noktalardan biri budur. Yönetmelik, teslim edilecek kişisel eşya ve belgelerin tedbir kararında gösterilmesini istemektedir. Bu nedenle “kişisel eşyalarının alınmasına” şeklindeki son derece genel bir ifade ile belirli eşyaların tek tek gösterildiği karar aynı uygulama kolaylığını sağlamayabilir.

Talep hazırlanırken eşyanın anlaşılmasını sağlayacak makul bir açıklama kullanılması yararlı olur. Örneğin kişisel kimlik ve meslek belgeleri, kişisel bilgisayar, ilaçlar, günlük kullanım eşyaları veya belirli bir çanta gibi nesneler somut biçimde tarif edilebilir. Marka, model veya seri numarası gerçekten biliniyorsa ayırt edici unsur olarak belirtilebilir. Ancak olmayan bilgi tahmin edilmemelidir.

Buradaki amaç uzun bir envanter oluşturmak değil, kolluğun hangi eşyanın teslim kararının kapsamında olduğunu anlayabilmesini sağlamaktır.

Kararda yazmayan eşya sonradan alınabilir mi?

Kararda bulunmayan bir eşyanın, sırf kişinin o eşyanın kendisine ait olduğunu söylemesi üzerine kollukça mutlaka teslim edilmesi gerektiği söylenemez. Yönetmeliğin eşyanın tedbir kararında gösterilmesini isteyen açık hükmü nedeniyle bu durum uygulama tereddüdü yaratır.

Eksiklik önemliyse, kişinin kendi inisiyatifiyle eşya alma girişiminde bulunması yerine kararın kapsamının yetkili merci önünde somutlaştırılması veya gerekli görülüyorsa tedbirin şeklinin değiştirilmesine ilişkin usulün değerlendirilmesi daha güvenli olur.

Hangi Eşyaların “Kişisel Eşya” Olduğu Tartışılırsa Ne Olur?

6284 kapsamındaki teslim işlemi, taraflar arasındaki bütün mülkiyet uyuşmazlıklarını kesin olarak çözen bir mal paylaşımı süreci değildir. Özellikle ziynet eşyası, yüksek değerli elektronik cihaz, ortak kullanılan ev eşyası veya üçüncü bir kişiye ya da şirkete ait eşya söz konusu olduğunda aidiyet ayrıca tartışılabilir.

Örneğin bir dizüstü bilgisayarın kişisel kullanımda bulunması, cihazın mutlaka kullanan kişinin mülkiyetinde olduğu anlamına gelmez. İşverene ait cihaz veya ortak edinilmiş bir eşya bakımından farklı değerlendirmeler gündeme gelebilir. Benzer biçimde ziynet eşyasının kime ait olduğu konusunda uyuşmazlık varsa, 6284 kapsamındaki kolluk teslimi mülkiyet uyuşmazlığını nihai olarak çözmek için kullanılmamalıdır.

Bu nedenle kolluğun rolü ile hukuk mahkemelerinin mülkiyet ve alacak uyuşmazlıklarını çözme rolü birbirine karıştırılmamalıdır. Teslim kararının kapsamı açık değilse aidiyet tartışmasının teslim anında çözülmeye çalışılması yerine ilgili hukukî yol ayrıca değerlendirilmelidir.

Yaklaşmama veya İletişim Yasağı Varken Eşya Teslimi Nasıl Yürütülmelidir?

Kişisel eşyanın teslim edilmesi gerektiği için tarafların doğrudan görüşmesinin otomatik olarak serbest hâle geldiği düşünülmemelidir. Tedbir kararında yaklaşmama, iletişim araçlarıyla rahatsız etmeme veya başka temas sınırlamaları bulunuyorsa teslim bu kararlarla birlikte ele alınmalıdır.

Özellikle teslim saatini belirlemek amacıyla doğrudan mesaj atmak, telefonla aramak veya karşı tarafa üçüncü kişi üzerinden haber göndermek her somut olayda güvenli bir yöntem değildir. Bu konudaki ayrıntılı değerlendirme için 6284 kararı varken üçüncü kişi üzerinden mesaj ve iletişim yasağı varken zorunlu iletişim başlıklı açıklamalar birlikte okunabilir.

Aynı şekilde dijital ortamda dolaylı temasın otomatik olarak tedbir kapsamının dışında olduğu varsayılmamalıdır. Bu husus aynı WhatsApp grubunda tedbir ihlali konusunda ayrıca ele alınmıştır.

Kolluk aracılığıyla teslim mekanizmasının önemli işlevlerinden biri, tarafların doğrudan karşı karşıya gelmesini gerektirmeden kararın uygulanabilmesidir. Bu nedenle mevcut bir iletişim veya yaklaşmama tedbirini kişisel yorumla askıya almak yerine, kararın öngördüğü resmî usul esas alınmalıdır.

Kolluk Eşya Tesliminde Ne Yapar, Ne Yapmaz?

Kolluk, 6284 kapsamındaki kararın uygulanmasında görev alabilir. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığının 6284 uygulamasına ilişkin resmî açıklamalarında da önleyici tedbirlerin yerine getirilmesinde, kişinin bulunduğu veya tedbirin uygulanacağı yerdeki kolluk biriminin görevli olduğu belirtilmektedir.

Ancak “kolluk aracılığıyla teslim” ifadesinden sınırsız bir arama, zorla konuta girme veya mülkiyeti tartışmalı bütün eşyayı alma yetkisi çıkarılamaz. Konuta giriş, zor kullanma veya başka bir temel hakka müdahale oluşturabilecek işlem için somut kararın kapsamı ve varsa diğer kanuni yetkiler ayrıca önem taşır.

Bu nedenle tedbir kararında yazılı olmayan bir eşyanın zorla alınacağı veya aidiyet tartışmasının kollukça kesin biçimde çözüleceği varsayımıyla hareket edilmemelidir.

Teslim Gerçekleşmezse Tutanak Neden Önemlidir?

Her olay için tek tip ve ayrıntılı bir “eşya teslim tutanağı” formatı 6284 m.8/7’de düzenlenmiş değildir. Bununla birlikte teslimin kısmen veya tamamen gerçekleştirilemediği durumlarda yapılan işlemin yazılı olarak kayıt altına alınması, sonraki başvurular bakımından önemli bir ispat işlevi görebilir.

Uygulamada hazırlanacak kayıtta; teslim için gidilen tarih ve yer, teslim edilen eşyalar, bulunamayan veya teslim edilemeyen eşyalar, teslimin yapılamama nedeni ve eşyanın gözle görülebilir durumuna ilişkin hususların mümkün olduğu ölçüde açık gösterilmesi yararlı olabilir.

Örneğin karar beş ayrı eşyanın teslimini öngörüyor fakat yalnız üçü bulunabiliyorsa, “teslim gerçekleşmedi” şeklindeki genel bir kayıt yerine hangi eşyaların teslim edildiğinin ve hangilerinin teslim edilemediğinin ayrıştırılması sonraki uyuşmazlığı daraltabilir.

Eşyanın Verilmemesi Otomatik Olarak Zorlama Hapsi Doğurur mu?

Hayır. Teslim işleminin herhangi bir nedenle gerçekleşmemesi ile 6284 kapsamında verilmiş bir tedbir kararının şiddet uygulayan tarafından ihlal edilmesi aynı şey değildir.

6284 kapsamında zorlama hapsi, hakkında tedbir kararı verilen kişinin kararın kendisine yüklediği gereklerin aksine hareket etmesi üzerinden değerlendirilir. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığının tedbir kararına aykırılığın sonuçlarına ilişkin açıklaması da yaptırımı, tedbir kararının gereklerine aykırı davranışa bağlamaktadır.

Bu nedenle “eşya teslim edilemedi, o hâlde mutlaka zorlama hapsi uygulanır” şeklinde otomatik bir sonuç kurulamaz. Önce kararın ilgili kişiye hangi yükümlülüğü getirdiği, yaşanan davranışın gerçekten bu yükümlülüğe aykırı olup olmadığı ve teslimin neden gerçekleşmediği incelenmelidir.

Ayrıca Uygulama Yönetmeliği, hâkimin korunan kişinin şahsi eşyalarına ve ev eşyalarına zarar verilmemesine yönelik ayrı bir tedbir kararı verebileceğini de düzenlemektedir. Eşyanın zarar görmesi ile yalnızca teslim edilememesi bu nedenle aynı hukukî mesele değildir.

Tedbir Kararı Eksik veya Sorunluysa İtiraz Edilebilir mi?

6284 sayılı Kanun kapsamında verilen kararlara karşı kanuni itiraz yolu bulunmaktadır. Güncel resmî açıklamaya göre ilgililer, kararın tefhim veya tebliğinden itibaren iki hafta içinde aile mahkemesine itiraz edebilir. İtiraz mercii kararını bir hafta içinde verir ve itiraz üzerine verilen karar kesindir.

Bununla birlikte her eşya listesi eksikliği yalnız itiraz yoluyla çözülecek bir mesele değildir. Tedbirin süresinin veya şeklinin değiştirilmesi de 6284 sisteminde mümkündür. Bu nedenle mevcut kararın değiştirilmesi, tamamlanması veya karara itiraz edilmesi arasında hangi yolun uygun olduğu somut kararın içeriğine göre değerlendirilmelidir.

Özellikle mevcut tedbir korunan kişinin güvenliğini etkiliyorsa, yalnız eşya teslimini kolaylaştırmak amacıyla yaklaşmama veya iletişim tedbirini kişisel yorumla daraltmak yerine karar merciinden hukukî açıklık sağlanması gerekir.

Kişisel Eşya Tesliminde Sorunu Azaltmak İçin Hangi Noktalar Kontrol Edilmelidir?

• Tedbir kararında kişisel eşya ve belgelerin teslimine ilişkin açık bir hüküm bulunup bulunmadığı kontrol edilmelidir.
• Teslim edilmesi istenen eşya ve belgelerin karar metninde yeterince belirli gösterilip gösterilmediğine bakılmalıdır.
• Aynı kararda yaklaşmama, iletişim yasağı veya konuta ilişkin başka bir tedbir bulunup bulunmadığı birlikte değerlendirilmelidir.
• Aidiyeti açık kişisel eşyalar ile mülkiyeti tartışmalı yüksek değerli veya ortak eşyalar birbirinden ayrılmalıdır.
• Teslim kısmen veya tamamen gerçekleşmezse yapılan işlem mümkün olduğunca somut biçimde kayıt altına alınmalıdır.
• Karar açık değilse tarafların kendi aralarında fiilî çözüm oluşturmaya çalışması yerine yetkili merciden açıklık sağlanması değerlendirilmelidir.

Sıkça Sorulan Sorular

6284 kararı varsa polis eşya almaya eşlik etmek zorunda mı?

Kanun, talep hâlinde kişisel eşya ve belgelerin kolluk marifetiyle teslimini öngörür. Bununla birlikte Yönetmelik teslim edilecek eşyanın tedbir kararında gösterilmesini istediğinden, mevcut kararın içeriği uygulama bakımından belirleyicidir.

Tedbir kararında yazmayan eşyayı polis teslim edebilir mi?

Kararda gösterilmeyen eşya uygulamada tereddüt yaratır. Özellikle aidiyet tartışmalıysa kolluktan mülkiyet uyuşmazlığını çözmesi beklenmemeli; kararın kapsamının yetkili merci önünde açıklığa kavuşturulması değerlendirilmelidir.

Ziynet eşyaları 6284 kapsamında teslim alınabilir mi?

Ziynet eşyası hakkında teslim kararı bulunması ayrı, ziynetin mülkiyetinin kime ait olduğuna ilişkin uyuşmazlık ayrıdır. Aidiyet çekişmeliyse 6284 kapsamındaki teslim işlemi malvarlığı uyuşmazlığını kesin olarak çözmez.

Uzaklaştırılan kişi kendi eşyalarını kolluk aracılığıyla alabilir mi?

Yönetmelik yalnız korunan kişiyi saymaz; şiddet uygulayana veya tarafların yakınlarına ait kişisel eşya ve belgeler bakımından da teslim kararı verilebilmesini düzenler. Hangi eşyanın teslim edileceği karar metninde gösterilmelidir.

Eşyayı almak için karşı tarafa mesaj atılabilir mi?

Mevcut iletişim veya yaklaşmama tedbiri buna izin vermiyorsa eşya teslimi doğrudan teması kendiliğinden meşru hâle getirmez. Kararda öngörülen resmî teslim usulünün kullanılması gerekir.

Eşya teslim edilmezse karşı taraf hemen zorlama hapsi alır mı?

Hayır. Zorlama hapsi değerlendirmesi, hakkında tedbir bulunan kişinin kararın kendisine yüklediği gereğe aykırı davranıp davranmadığına bağlıdır. Teslimin herhangi bir nedenle gerçekleştirilememesi tek başına otomatik yaptırım sonucu oluşturmaz.

Genel Değerlendirme

6284 kapsamındaki kişisel eşya tesliminde temel sorun çoğu zaman “kolluk eşliğinde eşya alma hakkı var mı?” sorusundan değil, kararın ne kadar açık olduğundan kaynaklanır. Kanun teslim mekanizmasını öngörürken Uygulama Yönetmeliği teslim edilecek eşya ve belgelerin tedbir kararında gösterilmesini istemektedir.

Bu nedenle eşya listesi, yaklaşmama ve iletişim hükümleri, eşyanın aidiyeti ve kolluğun uygulayacağı karar bir bütün olarak değerlendirilmelidir. Kararın belirsiz olduğu durumda tarafların kendi yöntemlerini oluşturarak doğrudan karşılaşması veya iletişim kurması yeni bir hukukî sorun doğurabilir.

Kişisel değerlendirme için bir avukattan hukuki destek alınması gerekir.

Bu makale genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup hukuki danışmanlık niteliği taşımaz. Somut hukuki sorunlarınız için bir avukata danışmanız gerekir.

Yazar: Av Batuhan Can ZANBAK   Yayınlanma Tarihi: 11.08.2026   Son Güncellenme Tarihi: 11.08.2026