Jandarma Astsubay Güvenlik Soruşturması ve İptal Davası (2026 Hukuki Rehber)

Jandarma astsubay güvenlik soruşturması süreci kısa ve net şekilde nedir? Jandarma Genel Komutanlığı bünyesinde astsubay, subay veya uzman erbaş olmak için zorlu mülakatları ve sınavları geçen binlerce aday, sürecin son aşaması olan güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması engelini aşmak zorundadır.

Özellikle 2026 yılı alımlarında, 7315 sayılı Kanun kapsamında yapılan incelemeler, pek çok adayın açıklanmayan nedenlerle elenmesine yol açmaktadır. Ancak unutulmamalıdır ki; idarenin her işlemi, Anayasa’nın 125. maddesi uyarınca yargı denetimine tabidir. Güvenlik soruşturmasının olumsuz sonuçlanması, sürecin bittiği anlamına gelmez.

Bu makalede; güvenlik soruşturmasının neden olumsuz geldiğini, HAGB ve ailevi durumların etkisini ve İdare Mahkemelerinde açılacak iptal davası sürecini, güncel Anayasa Mahkemesi (AYM) ve Danıştay kararları ışığında inceleyeceğiz. Keyifli okumalar Dileriz.

Jandarma Astsubay Güvenlik Soruşturması Neden Olumsuz Gelir? (Hukuki Analiz)

Güvenlik soruşturması, idarenin mutlak takdir yetkisine sahip olduğu bir alan değildir. İdare, somut bilgi ve belgelere dayanmak zorundadır. Ancak uygulamada sıklıkla karşılaşılan ve hukuka aykırılık teşkil eden eleme nedenleri şunlardır:

 1. İstihbari Bilgi Notları ve Somut Delil Farkı

Adaylar hakkında düzenlenen istihbarat raporlarında yer alan “örgütle irtibatlı ve iltisaklı olabilir” şeklindeki soyut notlar, tek başına eleme sebebi yapılamaz. Hukuk devletinde şüphe, sanığın/adayın lehine yorumlanır. Danıştay’ın yerleşik içtihatlarına göre; somut bir mahkeme kararı veya devam eden bir soruşturma dosyası ile desteklenmeyen istihbari notlar, hukuki dayanaktan yoksundur ve kişi aleyhine delil olarak kullanılamaz.

2. Aile Bireylerinin Durumu ve “Suçun Şahsiliği”

Birçok aday, babası, kardeşi yahut eşi hakkındaki adli kayıtlar nedeniyle elenmektedir. Oysa Anayasa’nın 38. maddesi çok nettir: “Ceza sorumluluğu şahsidir.” Aile bireylerinin geçmişte işlediği iddia edilen suçlar, adayın liyakatini etkilememelidir. Bu gerekçeyle verilen ret kararları, İdare Mahkemeleri tarafından sıklıkla iptal edilmekte ve bu kararlar Danıştay denetiminde onanmaktadır.

Masumiyet Karinesi: HAGB ve Devam Eden Davalar Engel Mi?

Adayların en çok endişe ettiği konu, geçmişte alınan Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması (HAGB) kararları veya devam eden (derdest) davalardır.

• HAGB Kararları: HAGB, sanık hakkında hüküm ve sonuç doğurmayan bir karardır. Hukuken “mahkûmiyet” sayılmaz. Bu nedenle, sadece HAGB kararına dayanılarak güvenlik soruşturmasının olumsuz sonuçlandırılması Masumiyet Karinesi‘ne aykırıdır. 
• Beraat ve Takipsizlik: Yargılama sonucunda beraat eden veya hakkında kovuşturmaya yer olmadığına (KYOK), soruşturmaya yer olmadığına (SYOK) karar verilen adayların, bu eski kayıtlar gerekçe gösterilerek elenmesi hukuka aykırıdır.

Önemli Not: Hakkınızda devam eden bir soruşturma veya dava olması, peşinen suçlu olduğunuz anlamına gelmez. Masumiyet karinesi, güvenlik soruşturması sürecinde adayın en güçlü hukuki zırhıdır.

Jandarma Astsubay Güvenlik Soruşturması Kapsamında Nelere Bakılır? (Şehir Efsaneleri)

İnternet ortamında ve halk arasında dolaşan “WhatsApp mesajları okunuyor” veya “Otel kayıtlarına bakılıyor” gibi iddiaların hukuki boyutu şöyledir:

Sosyal Medya ve Dijital İzler

Güvenlik soruşturmasında kişinin terör örgütleri ile eylem birliği içinde olup olmadığı araştırılır. Ancak, Anayasa Mahkemesi’nin Bireysel Başvuru kararları gereği; kişisel verilerin (özel mesajlaşmaların) mahkeme kararı olmaksızın elde edilmesi ve idari işleme dayanak yapılması, “Özel Hayatın Gizliliği” hakkının ihlalidir. Usulsüz elde edilen deliller, idari yargılamada hükme esas alınamaz.

Jandarma Astsubay Güvenlik Soruşturması İptal Davası Süreci

Eğer güvenlik soruşturmanız olumsuz sonuçlandıysa ve ilişiğiniz kesildi ise, izlemeniz gereken hukuki yol haritası şöyledir:

1. Dava Açma Süresi (60 Gün Kuralı)

Tebligatın size ulaştığı, yahut resmi kanal aracılığı ile ilan edilen sonucu öğrendiğiniz tarihten itibaren 60 gün içinde yetkili İdare Mahkemesinde Yürütmeyi Durdurma (YD) istemli iptal davası açılmalıdır. Bu süre hak düşürücü süredir; geçirilmesi durumunda dava reddedilir.

2. Yürütmenin Durdurulması Neden Önemli?

İdari yargılama süreci devam ederken atama işlemlerinizin tamamen durmaması ve telafisi güç zararların doğmaması için mahkemeden “Yürütmeyi Durdurma” talep edilir. Mahkeme, işlemin açıkça hukuka aykırı olduğuna kanaat getirirse, dava sonunu beklemeden işlemin yürütmesini durdurabilir.

Jandarma Astsubay Güvenlik Soruşturması Emsal Danıştay ve Anayasa Mahkemesi Kararları Ne Diyor?

Jandarma Astsubay Güvenlik Soruşturması Anayasa Mahkemesi Yaklaşımı

AYM, güvenlik soruşturması nedeniyle kamu görevine alınmayan kişilerle ilgili verdiği kararlarda; özel hayata saygı hakkı ve masumiyet karinesi vurgusu yapmaktadır. İdarenin, aday hakkında somut bir güvenlik riski ortaya koymadan, sadece soyut şüphelerle işlem tesis etmesini hak ihlali olarak değerlendirmektedir.

Jandarma Astsubay Güvenlik Soruşturması İdare Mahkemesi ve Danıştay Pratiği

Danıştay 12. Dairesi, özellikle HAGB kararlarının ve ailevi nedenlerin memuriyete engel teşkil etmeyeceği yönünde istikrarlı kararlar vermektedir.

Jandarma Astsubay Güvenlik Soruşturması Sürecinde Sıkça Sorulan Sorular

Ailemin İşlediği suç benim astsubay olmama engel mi? 

Anayasa’nın “Suç ve cezaların şahsiliği” ilkesi gereği kural olarak engel değildir. İdarenin bu yöndeki keyfi elemeleri iptal davasına konu olabilir.

HAGB kararı güvenlik soruşturmasını bozar mı? 

HAGB hukuken bir mahkumiyet değildir. Sadece HAGB’ye dayalı olumsuz sonuçlar hukuka aykırılık teşkil eder.

Dava açma süresi kaç gündür? 

Tebliğ tarihinden itibaren 60 gün içinde İdare Mahkemesinde dava açılmalıdır.

Arşiv araştırmasında otel kayıtlarına bakılır mı? 

Genel ahlaka aykırı bir durum tespiti iddiası olsa da, özel hayatın gizliliği kapsamında bu tür verilerin keyfi kullanımı hukuka aykırıdır.

Yürütmeyi durdurma kararı ne İşe yarar? 

Dava sonuçlanmadan işlemin etkisini durdurur ve hak kaybını önler. 

Hukuki Destek Almanın Önemi

Yazar: Av. Batuhan Can ZANBAK   Yayınlanma Tarihi: 03.02.2026   Son Güncellenme Tarihi: 03.02.2026