Sınır Dışı (Deport) Kararına İtiraz ve Yürütmeyi Durdurma Süreci

• Dava Açma Süresi: Hakkında sınır dışı (deport) kararı alınan yabancılar, kararın tebliğinden itibaren 7 gün içinde idare mahkemesinde dava açmalıdır. Bu süre kesindir ve hak düşürücü niteliktedir.
• Durdurma Etkisi: İdare mahkemesinde davanın açılması, yargılama sonuna kadar sınır dışı etme işlemini kendiliğinden durdurur.
• Mahkeme Kararı: İdare mahkemesinin itiraz üzerine vereceği karar kesindir; istinaf veya temyiz yolu kapalıdır.
• İdareye Bildirim Yükümlülüğü: Açılan davanın, sınır dışı kararını veren yetkili makama (valiliğe) derhal bildirilmesi kanuni bir zorunluluktur.

Sınır Dışı Kararına Karşı Dava Açmak Deport İşlemini Kendiliğinden Durdurur mu?

6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu’nun 53. maddesinin 3. fıkrası uyarınca, sınır dışı etme kararına karşı idare mahkemesinde dava açılması, yürütmeyi kendiliğinden durdurur. Nitekim kanun metninde, dava açma süresi içinde veya yargı yoluna başvurulması hâlinde yargılama sonuçlanıncaya kadar yabancının sınır dışı edilemeyeceği açıkça düzenlenmiştir.

Uygulamada sıkça sorulan yürütmenin durdurulması kararı talebi, bu yasal düzenleme sebebiyle teknik olarak gereksizdir. Çünkü mahkemenin ayrıca bir durdurma kararı almasına gerek kalmaksızın, davanın mahkeme esasına kaydedilmiş olması deport işlemini engellemek için yeterlidir. Ancak bu koruma kalkanının işlemesi için davanın usulüne uygun şekilde ve süresi içinde açılmış olması şarttır.

Deport Kararına İtiraz Süresi ve 7 Günlük Hak Düşürücü Süre

Sınır dışı etme kararına karşı dava açma hakkı, sıkı bir zamanaşımı (hak düşürücü süre) kuralına bağlanmıştır. Kanun koyucu bu süreyi 7 gün olarak belirlemiştir. Bu nedenle itiraz sürecinin hızlı ve eksiksiz yürütülmesi, hukuki kayıpların önüne geçmek adına büyük önem taşır. Sürenin kaçırılması durumunda açılacak davalar, idare mahkemesi tarafından süre aşımı sebebiyle usulden reddedilir. Sonuç olarak yabancı, karara itiraz etme hakkını tamamen kaybeder.

7 Günlük Süre Ne Zaman Başlar?

İdare mahkemesinde dava açma süresi, sınır dışı kararının yabancıya, yasal temsilcisine veya avukatına usulüne uygun olarak tebliğ edildiği günü takip eden ilk günden itibaren işlemeye başlar. Örneğin tebligat salı günü yapılmışsa, süre çarşamba günü başlar ve takip eden haftanın salı günü mesai bitiminde sona erer. Son günün hafta sonuna veya resmi tatile denk gelmesi halinde, süre takip eden ilk iş gününe kadar uzar. Ancak sürenin çok kısa olması sebebiyle son günü beklemeden hukuki adımların atılması güvenlik sağlar.

Geri Gönderme Merkezinde (GGM) Tebligat Usulü

Hakkında idari gözetim kararı alınan ve Geri Gönderme Merkezi’nde (GGM) tutulan yabancılar için tebligat işlemleri bizzat merkez yetkilileri tarafından yapılır. Bu aşamada yabancıya imzalatılan tebliğ-tebellüğ belgesinin üzerindeki tarih ve saat, dava süresinin hesabı için temel dayanak oluşturur. Yabancının Türkçe bilmemesi sebebiyle içeriği anlamadan imza atması uygulamada sık karşılaşılan bir durumdur. Dolayısıyla evrakın bir örneğinin istenmesi ve tebliğ tarihinin net bir şekilde tespit edilmesi gerekir.

Süresinde Dava Açılmamasının Hukuki Sonuçları

Kanuni 7 günlük süre içerisinde idare mahkemesinde dava açılmaması, sınır dışı etme kararını kesinleştirir. Nitekim karar kesinleştikten sonra yürütmenin kendiliğinden durması avantajı ortadan kalkar. Bu ihtimalde, valilik veya Göç İdaresi Genel Müdürlüğü yabancıyı derhal vatandaşı olduğu ülkeye, transit gideceği ülkeye veya kabul edecek üçüncü bir ülkeye sınır dışı edebilir.

İdare Mahkemesine Başvuru ve Valiliğe Bildirim Aşamaları

Dava açma süreci yalnızca dilekçenin mahkemeye verilmesiyle sona ermez; idari birimler ile mahkeme arasındaki iletişimin hızlı bir şekilde sağlanması gerekir.

Davanın Yetkili Mahkemede Açılması

Sınır dışı etme kararlarına karşı açılacak iptal davalarında yetkili mahkeme, kararı veren makamın bulunduğu yerdeki idare mahkemesidir. Örneğin deport kararı İstanbul Valiliği tarafından alınmışsa, dava İstanbul İdare Mahkemesi’nde açılmalıdır. Yanlış mahkemede açılan davalar, yetkisizlik kararı verilerek doğru mahkemeye gönderilir; ancak bu durum zaman kaybına ve yabancının bu süre zarfında sınır dışı edilme riskiyle karşı karşıya kalmasına neden olabilir.

Valiliğe veya Göç İdaresine Başvuru Bildirimi

6458 sayılı Kanun m. 53/3, davacının idare mahkemesine yaptığı başvuruyu, kararı veren makama da (valiliğe) derhal bildirmekle yükümlü olduğunu belirtir. Uygulamada, idare mahkemesine dava açıldıktan sonra alınan “Tevzi Formu” veya “Dava Açılış Belgesi”, Göç İdaresine veya yabancının tutulduğu Geri Gönderme Merkezi’ne sunulur. Çünkü mahkeme kayıtlarının UYAP üzerinden idarenin ekranına yansıması zaman alabilir. Bildirim yapılmadığı takdirde idare, davanın açıldığından haberdar olamayacağı için fiili olarak sınır dışı işlemini uygulayabilir.

2026 Yılı Güncel Mevzuat Durumu ve 7533 Sayılı Kanun Değişikliği

Sınır dışı etme süreçleri, uluslararası hukukun ve Anayasa Mahkemesi kararlarının etkisiyle sık sık güncellenmektedir. 21/11/2024 tarihli ve 7533 sayılı Kanun değişikliği ile, yargılama bitene kadar sınır dışı edilmeme garantisinin kapsamı netleştirilmiştir. Geçmiş yıllarda, terör örgütü yöneticisi veya kamu güvenliği açısından tehdit oluşturan bazı yabancı grupları bu koruma kalkanının (kendiliğinden yürütmeyi durdurma) dışında tutulabiliyor ve mahkemeden ayrıca yürütmenin durdurulması kararı alınması şart koşuluyordu.

Ancak güncel Anayasa Mahkemesi iptalleri ve son kanuni düzenlemeler ışığında, dava açma hakkının kullanılması fiili sınır dışı edilmeyi durdurucu temel bir güvence haline getirilmiştir. Bu nedenle eski tarihli kaynaklarda yer alan “bazı durumlarda ayrıca durdurma talep edilmelidir” şeklindeki ifadelere karşı güncel kanun metninin esas alınması gerekir.

Deport İtiraz Davası Ne Kadar Sürede Sonuçlanır?

İdare mahkemelerindeki olağan iptal davalarının aksine, sınır dışı etme kararına itiraz davaları hızlı bir yargılama usulüne tabidir. Dava açıldıktan sonra mahkeme, idareden sınır dışı kararının gerekçelerini ve savunmasını içeren dosyayı talep eder. Savunmanın verilmesi veya savunma için tanınan sürenin sona ermesiyle dosya tekemmül etmiş (karar verilmeye hazır hale gelmiş) sayılır.

Kanun, dosyanın tekemmülünden itibaren mahkemenin 15 gün içinde karar vermesini emreder. Duruşma yapılması mahkemenin takdirine bırakılmıştır. Verilecek karar kesindir. Diğer bir ifadeyle, mahkemenin davanın reddine veya kabulüne karar vermesi halinde; bir üst derece mahkemesi olan Bölge İdare Mahkemesine (İstinaf) veya Danıştay’a başvuru hakkı bulunmamaktadır.

Sıkça Sorulan Sorular 

1. Sınır dışı (deport) davası açmak için mahkemeden yürütmeyi durdurma kararı almak şart mıdır? 

Hayır. 6458 sayılı Kanun’un 53/3. maddesi gereğince, dava açılması sınır dışı etme işlemini kendiliğinden durdurur. Mahkemenin ayrıca bir yürütmeyi durdurma (ara karar) vermesine gerek yoktur.

2. Deport kararına karşı açılan dava reddedilirse ne olur? 

İdare mahkemesinin sınır dışı kararına itiraz hakkında verdiği karar kesindir ve istinaf yolu kapalıdır. Davanın reddi halinde yürütmeyi durdurma etkisi anında sona erer ve deport işlemi fiilen uygulanabilir hale gelir.

3. Geri gönderme merkezinde tutulan yabancı sınır dışı davasını nasıl açabilir? 

İdari gözetim altında tutulan yabancı; kendisi, yasal temsilcisi veya noter onaylı ya da baro yetkilendirmesi bulunan avukatı aracılığıyla 7 günlük yasal süre içinde idare mahkemesine dava açabilir.

4. Dava açıldığı gün yabancı hemen sınır dışı edilebilir mi? 

Kanunen dava açma süresi bitene kadar ve dava açıldıktan sonra yargılama sonuçlanıncaya dek sınır dışı işlemi uygulanamaz. Ancak açılan davanın zaman kaybetmeden ilgili valiliğe (Göç İdaresine) bildirilmesi uygulamadaki fiili hataları önler.

Önemli Hukuki Uyarı Bu makale tamamen genel bilgilendirme amacı taşımakta olup, hiçbir şekilde hukuki danışmanlık, yönlendirme veya dava sonucu garantisi niteliğinde değildir. Sınır dışı kararları ve dava açma süreleri; idari gözetim şartları, tebligat aşamaları ve somut olayın özelliklerine göre farklılık gösterir. Hatalı işlemler hak kaybına ve derhal sınır dışı edilmeye yol açabileceği için, sürecin hukuki analizi adına bir avukattan profesyonel destek almanız tavsiye edilir.

Yazar: Av Batuhan Can ZANBAK   Yayınlanma Tarihi: 01.06.2026   Son Güncellenme Tarihi: 01.06.2026