Deepfake Cinsel Görüntü Üretilip Paylaşılırsa Hangi Hukuki Yollar Gündeme Gelir?

Deepfake cinsel görüntü, bir kişinin yüzü veya diğer kimlik özellikleri kullanılarak gerçekte yaşanmamış bir cinsel sahnenin ona aitmiş gibi oluşturulmasıdır. Görüntünün sahte olması, kişinin hukuki korumadan yararlanamayacağı anlamına gelmez. Olayın özelliklerine göre ceza soruşturması, içeriğin kaldırılması veya erişimin engellenmesi, kişilik hakkının korunması ve tazminat yolları birlikte değerlendirilebilir.

Ancak gerçek bir mahrem kaydın ifşası ile tamamen sentetik bir görüntünün yayımlanması aynı değildir. Her deepfake içeriğe otomatik olarak “özel hayatın gizliliğini ihlal suçu” denilemez. Hangi suçun oluştuğu; kullanılan gerçek veriye, içeriğin kime gönderildiğine, yayımlanma biçimine ve tehdit veya menfaat talebi bulunup bulunmadığına bağlıdır.

Bu nedenle ilk adımlar, mevcut delilleri güvenli biçimde korumak, ilgili platforma içeriği bildirmek ve olaya uygun adli başvuruları değerlendirmektir. İçeriğin kaldırılması için ceza yargılamasının sonuçlanmasını beklemek gerekmez; farklı yollar kendi şartları içinde yürütülebilir.

Sahte cinsel görüntü ile gerçek özel görüntünün ifşası arasındaki fark

Gerçek özel görüntüde, kişinin özel hayatına ait bir kayıt bulunmaktadır. Deepfake olayında ise kişinin gerçekte katılmadığı bir sahne, yüz değiştirme veya başka yapay zekâ işlemleriyle ona mal edilir. Bazen gerçek bir yüz fotoğrafı ile başka bir kişinin beden görüntüsü birleştirilir; bazen görüntünün büyük bölümü yapay olarak üretilir.

Hukuken yalnız “video sahte mi?” sorusu yeterli değildir. Kullanılan yüz fotoğrafının veya sesin kaynağı, bunların hukuka uygun elde edilip edilmediği ve ortaya çıkan içeriğin belirli bir kişiyle ilişkilendirilebilir olması da önemlidir. Görüntüde başka bir gerçek kişinin mahrem kaydı kullanılmışsa, o kişinin hakları ayrıca değerlendirilir.

Kişisel Verileri Koruma Kurumunun Deepfake Bilgi Notu, gerçek ses ve görüntü verilerinin manipüle edilerek gerçeği yansıtmayan karma içerikler oluşturulmasına dikkat çekmektedir. Bununla birlikte bu bilgi notu, her olayda belirli bir suçun oluştuğunu saptayan bir mahkeme kararı değildir.

Üretme, mağdura gönderme, üçüncü kişilere dağıtma ve internette yayımlama ayrı fiillerdir. Yalnızca üretilmiş ve kimseye gönderilmemiş bir içerikte, yayma veya ifşa unsuruna dayanan hükümler otomatik uygulanmaz. Kullanılan verinin hukuka aykırı kaydedilmesi ya da çocukları tasvir eden içerik üretilmesi gibi ihtimaller ise ayrıca incelenir.

Deepfake cinsel görüntü hangi suçlar kapsamında değerlendirilebilir?

Nitelendirme, kullanılan teknolojinin adından ziyade fiilin kanundaki unsurlarına göre yapılır. Türk Ceza Kanunu m.2 uyarınca suç ve ceza hükümleri kıyas yoluyla genişletilemez. Başlıca değerlendirme alanları şöyledir:

Bu tablo, bütün suçların aynı olayda birlikte oluştuğu anlamına gelmez. Failin kastı, mağdurun belirlenebilirliği, paylaşımın muhatabı ve suçların birbiriyle ilişkisi somut dosyada değerlendirilir. Ayrıca cinsellik içeren bir sahnenin varlığı, tek başına hakaret sonucuna götürmez; kişiye yönelen saldırının anlamı ve bağlamı önemlidir.

TCK m.134 her sentetik görüntüye uygulanır mı?

TCK m.134/2, kişilerin özel hayatına ilişkin görüntü veya seslerin hukuka aykırı ifşasını düzenler. Hiç yaşanmamış ve bütünüyle üretilmiş bir sahnede, mağdurun gerçek özel hayatına ait kaydın ifşa edildiği varsayılamaz. Bu nedenle yalnızca görüntünün cinsel içerikli olmasıyla bu fıkranın uygulanacağı sonucuna varmak isabetli değildir.

Buna karşılık deepfake üretiminde gerçek mahrem görüntüler kullanılmış, özel hayatın gizliliği ayrıca ihlal edilmiş veya gerçek kayıtlar da paylaşılmış olabilir. Bu fiiller yönünden m.134 ayrıca incelenir. Ceza hükmünün uygulanma sınırı, kişilik hakkına yönelik saldırının bulunmadığı anlamına gelmez.

Görüntü sahte olsa da şantaj oluşabilir mi?

TCK m.107/2, zarar verici hususların yalnız açıklanmasını değil, isnat edileceği tehdidini de kapsar. Bu nedenle sahte bir cinsel görüntüyü gerçekmiş gibi yayma tehdidiyle yarar elde etmeye çalışılması, şartları varsa şantaj oluşturabilir. Tehdidin değerlendirilmesi için görüntünün önceden yayımlanmış olması gerekmez.

Varsayımsal örnek: Bir kişinin “Para göndermezsen ürettiğim videoyu senin gerçek görüntün diye işyerine gönderirim” mesajı, görüntünün sahte olması gerekçesiyle hukuken önemsiz sayılamaz. Mesajın içeriği ve yarar sağlama amacı birlikte incelenir. Gerçek mahrem kayıtlarla ilgili ayrımlar için özel görüntüleri yayma tehdidiyle şantaj konulu açıklama da değerlendirilebilir.

Mağdur hangi delilleri korumalıdır?

İçeriğin silinmesi yayılmayı azaltabilir; ancak bazı kayıtların kaybolmasına da yol açabilir. Delil koruma ile kaldırma girişimi mümkün olduğunca birlikte yürütülmelidir. Teknik raporun tamamlanmasını bekleyerek kaldırma talebini ertelemek zorunlu değildir.

• Tam URL ve hesap bilgileri: Gönderinin bağlantısı, profil adresi, kullanıcı adı ve görülebilen hesap kimliği kaydedilmelidir.
• Tarih ve konuşma bağlamı: Ekran kayıtlarında tarih, saat, paylaşım açıklaması ve mesajların öncesi ile sonrası korunmalıdır.
• Özgün dosya: Hukuka uygun erişilen dosyanın düzenlenmemiş hâli güvenli şekilde saklanmalı; kırpılmış veya yeniden kodlanmış kopyayla yetinilmemelidir.
• Tehdit ve menfaat talebi: Mesajlar, sesli iletiler, ödeme talimatları ve varsa ödeme kayıtları ayrı korunmalıdır.
• Yayılma ve zarar: İçeriğin kimlere gönderildiği, yeniden paylaşım bağlantıları, platform başvuru numaraları ve zararı gösteren belgeler kaydedilmelidir.

Bilirkişi incelemesi; dosyanın yapısı, kaynak materyal ve değişiklik izleri üzerinden değerlendirme yapabilir. Bir çevrim içi “deepfake tespit” aracının verdiği sonuç, tek başına görüntünün gerçekliğini veya failin kimliğini kesin olarak kanıtlamaz. Mahrem dosyayı belirsiz hizmetlere yüklemek de yeni bir yayılma riski oluşturabilir.

Gerektiğinde HMK m.400 kapsamında delil tespiti değerlendirilebilir. Dosyanın SHA-256 gibi bir özet değerinin alınması, sonraki kopyalarla değişmezlik karşılaştırmasına yardımcı olur; içeriğin doğruluğunu veya kimin ürettiğini tek başına göstermez. Özellikle çocukları tasvir eden içerikte kişisel arşiv veya yeni kopyalar oluşturmak yerine mevcut bağlantı ve kayıtlar yetkili mercilere güvenli biçimde bildirilmelidir.

Deepfake cinsel görüntü nasıl kaldırılır veya erişime kapatılır?

Platforma içerik kaldırma başvurusu

İlgili platformun izinsiz cinsel içerik, manipüle edilmiş görüntü, mahremiyet ihlali veya taklit hesap bildirim kanalı kullanılabilir. Başvuruda içeriğin sentetik olduğu, kimin tasvir edildiği, rıza bulunmadığı ve hangi bağlantılardan yayımlandığı açıklanmalıdır. Platformların kabul koşulları ve işlem süreleri farklıdır; kaldırma sonucu garanti değildir.

5651 sayılı Kanun Ek m.4/3 kapsamındaki, Türkiye’den günlük erişimi bir milyondan fazla olan sosyal ağ sağlayıcıların m.9/A kapsamındaki başvurulara en geç 48 saat içinde olumlu veya gerekçeli olumsuz cevap verme yükümlülüğü vardır. Bu, her bildirimin 48 saatte mutlaka kaldırılacağı anlamına gelmez.

Özel hayatın gizliliği için 5651 m.9/A yolu

5651 sayılı Kanun m.9/A, internet yayını nedeniyle özel hayatının gizliliğinin ihlal edildiğini ileri süren kişiye erişimin engellenmesini isteme imkânı tanır. Başvuruda tam URL, ihlalin açıklaması ve kimliği ispata yarayan bilgiler bulunmalıdır.

Güncel düzenlemede başvurunun muhatabı Siber Güvenlik Başkanlığıdır. 7590 sayılı Kanun m.27 ile ilgili yetki ve kurum atıfları değiştirilmiş; bu değişiklik m.31 uyarınca 31 Temmuz 2026’da yürürlüğe girmiştir. Eski kaynaklardaki BTK yönlendirmesi bu nedenle güncel başvuru mercii olarak tekrar edilmemelidir.

1. Başkanlığa yapılan talep, uygulanmak üzere Erişim Sağlayıcıları Birliğine bildirilir.
2. Erişim sağlayıcılar bildirilen tedbiri derhâl, en geç dört saat içinde yerine getirir.
3. Başvuran kişi, talebini başvurduğu saatten itibaren 24 saat içinde sulh ceza hâkiminin kararına sunmalıdır.
4. Hâkim kararını en geç 48 saat içinde açıklar ve Başkanlığa gönderir; kanundaki yargısal denetim gerçekleşmezse tedbir kendiliğinden kalkar.

Sentetik cinsel içeriğin kişinin mahrem alanına nasıl saldırdığı başvuruda somutlaştırılmalıdır. M.9/A’nın uygulanması, görüntünün gerçek olması üzerinden yürütülen TCK m.134/2 değerlendirmesiyle aynı test değildir. Bununla birlikte her itibar saldırısı otomatik olarak m.9/A kapsamına girmez; özel hayatın gizliliği bağlantısı ve başvuru şartları ayrıca değerlendirilir.

Müstehcenlik içeriği ve eski m.9 bakımından ayrım

Yayın hakkında TCK m.226 kapsamındaki müstehcenlik suçunun işlendiğine ilişkin yeterli şüphe sebebi varsa, 5651 m.8 kapsamındaki çıkarma veya erişim tedbirleri de değerlendirilebilir. Bu yol, her kişilik hakkı şikâyetinin otomatik karşılığı değildir.

5651’in kişilik hakları için kullanılan eski m.9 hükmünün iptali 10 Ekim 2024’te yürürlüğe girmiştir. Dolayısıyla yalnız kişilik hakkı ihlali gerekçesiyle eski m.9 usulünü güncel ve genel bir başvuru yolu olarak göstermek doğru olmaz. Özel hayat yönünden m.9/A ve kişilik hakkının korunması için hukuk mahkemesi yolları kendi şartlarıyla ayrılır.

Kaldırma, erişimin engellenmesi ve arama sonucundan çıkarma farklıdır. Kaynak içerik silinebilir; belirli URL’ye Türkiye’den erişim sınırlandırılabilir veya arama motorundaki görünürlük azaltılabilir. Bunlardan biri, internetteki bütün kopyaların ortadan kalkmasını sağlamaz. Yeni paylaşım bağlantıları ayrıca kaydedilmelidir.

Kişilik hakkı davası ve tazminat istenebilir mi?

Türk Medeni Kanunu m.24–25 uyarınca hukuka aykırı kişilik hakkı saldırısına karşı korunma istenebilir. Kişinin yüzünün izinsiz cinsel bir sahneye yerleştirilmesi; görüntü, mahremiyet, şeref ve saygınlık üzerindeki haklar bakımından incelenir. Bu koruma, ilgili ceza suçunun bütün unsurlarının oluşmasına bağlı değildir.

Saldırı tehlikesinin önlenmesi, devam eden saldırının durdurulması ve etkileri süren saldırının hukuka aykırılığının tespiti talep edilebilir. Şartlarına göre düzeltmenin veya kararın üçüncü kişilere bildirilmesi yahut yayımlanması da istenebilir. HMK m.389 kapsamında ihtiyati tedbir değerlendirilirken gecikmenin doğuracağı zarar ve talebin ölçüsü somutlaştırılır.

TBK m.49 ve 58 çerçevesinde maddi ve manevi tazminat gündeme gelebilir. Maddi zarar ve nedensellik belgelenmeli; manevi zarar açısından saldırının ağırlığı, yayılımı ve etkileri değerlendirilmelidir. Sabit bir “deepfake tazminatı” veya her dosyaya uygulanabilecek tutar yoktur.

Aksine özel düzenleme bulunmadıkça görevli mahkeme asliye hukuk mahkemesidir. TMK m.25, kişilik hakkının korunması için davacının veya davalının yerleşim yeri mahkemesine başvurma imkânı tanır. Kime karşı hangi talebin ileri sürüleceği, içerik üreticisi, paylaşan kişi ve platformun somut rolüne göre belirlenir.

KVKK başvurusu hangi durumlarda yararlıdır?

Bir görüntünün sahte olması, kullanılan yüz veya ses verisinin kişisel veri olma niteliğini kendiliğinden kaldırmaz. 6698 sayılı Kanun m.3–6 çerçevesinde verinin kimle ilişkili olduğu, nasıl işlendiği ve hukuki dayanağı incelenir.

Sosyal medyada fotoğraf paylaşılmış olması, kişinin cinsel bir sahneye yerleştirilmesine sınırsız izin vermez. Ayrıca sentetik bir sahneden kişinin gerçek cinsel hayatına ilişkin olgu çıkarılamaz. Gerçek özel nitelikli verilerin veya biyometrik işlemenin bulunması hâlinde m.6 koşulları ayrıca değerlendirilir.

Kanunun kapsamına giren veri sorumlusundan bilgi, yanlış verinin düzeltilmesi ve şartları varsa silme veya yok etme istenebilir. M.13–14 uyarınca önce veri sorumlusuna başvuru yapılır. Bu yol, aynı zamanda platformun içerik şikâyeti kanalını kullanmanın veya ceza başvurusu yapmanın yerine geçmez.

M.28’deki istisnalar da gözetilir. Kişisel veya ailevi faaliyet istisnası, üçüncü kişilere veri verilmemesi gibi koşullara bağlıdır. Sanat veya ifade özgürlüğü gerekçesi de özel hayatı yahut kişilik haklarını ihlal eden işleme için sınırsız muafiyet sağlamaz. Kurul şikâyeti, ceza yargılaması ve tazminat davası farklı yetki ve sonuçlara sahip yollardır.

Çocuğu tasvir eden sentetik cinsel içerikte farklı kurallar var mı?

Evet. TCK m.226/3, müstehcen ürünlerin üretiminde çocukların yanında temsili çocuk görüntülerini ve çocuk gibi görünen kişileri de açıkça kapsamına alır. Bu nedenle “gerçek çocuk kullanılmadı, görüntü tamamen yapay” savunması tek başına ceza sorumluluğunu ortadan kaldırmaz.

Üretim, yayma, depolama ve bulundurma fiilleri ilgili fıkralar bakımından ayrı değerlendirilir. İçerik “kanıt göstermek” amacıyla çevreye gönderilmemeli veya topluca arşivlenmemelidir. Mevcut bağlantı ve kayıtların yetkili mercilere bildirilmesi, gereksiz çoğaltma yapılmadan yürütülmelidir.

Şikâyet ve başvuru sürelerinde nelere dikkat edilmeli?

CMK m.158 uyarınca Cumhuriyet başsavcılığına veya kolluğa yazılı ya da tutanağa geçirilmek üzere sözlü ihbar veya şikâyet yapılabilir. Failin kimliği bilinmiyorsa mevcut hesap, URL ve mesaj kayıtlarıyla olay anlatılabilir; şikâyet için kişinin failin gerçek adını kendi imkânlarıyla bulması şart değildir.

• Ceza şikâyeti: Şikâyete bağlı suçlarda TCK m.73’teki genel süre, fiilin ve failin öğrenilmesinden itibaren altı aydır. Şikâyete bağlı hakarette ayrıca fiilden itibaren iki yıllık üst sınır bulunur.
• Suçlar arasındaki fark: TCK m.134, m.139 gereğince şikâyete bağlıdır. Şantaj ve TCK m.135–136 aynı şikâyet şartına tabi değildir. Bütün deepfake fiillerine tek süre uygulanamaz.
• M.9/A tedbiri: Başvuranın 24 saat içinde hâkim kararına sunma yükümlülüğü, ceza şikâyeti süresinden ayrıdır.
• KVKK: Veri sorumlusu başvuruyu en geç 30 günde sonuçlandırır. Kurula şikâyet, cevabın öğrenilmesinden itibaren 30 ve her hâlde başvurudan itibaren 60 gün içinde yapılır; cevap verilmemesi hâlinde de bu rejim gözetilir.
• Tazminat: TBK m.72’de zararın ve tazminat yükümlüsünün öğrenilmesinden itibaren iki, fiilden itibaren on yıllık zamanaşımı düzenlenir. Cezayı gerektiren fiil için daha uzun ceza zamanaşımı varsa ayrıca değerlendirilir.

Bunlar farklı hak ve işlemlere ait sürelerdir. İlk paylaşım, yeni paylaşım, tehdidin tarihi ve failin öğrenilmesi ayrıca kaydedilmeli; içerik internette kaldığı için bütün sürelerin her gün yeniden başladığı varsayılmamalıdır.

Sık sorulan sorular

Paylaşımda adım yazmıyorsa yine başvurabilir miyim?

Evet; yüz, kullanıcı etiketi, açıklama veya bağlam üzerinden kimliğiniz belirlenebiliyorsa adınızın yazılmaması tek başına korumayı kaldırmaz. Kişiyle kurulabilen bağlantı ve saldırının niteliği somutlaştırılmalıdır.

Videoya “yapay zekâ ile üretildi” yazılması yeterli mi?

Hayır. Böyle bir açıklama, rıza olmadan bir kişinin cinsel sahnede tasvir edilmesini kendiliğinden hukuka uygun hâle getirmez. Açıklamanın görünürlüğü ve bağlam bazı değerlendirmeleri etkileyebilir; kişilik hakkı saldırısını otomatik olarak ortadan kaldırmaz.

Tehdit veya ısrarlı rahatsız etme devam ediyorsa koruma tedbiri alınabilir mi?

6284 sayılı Kanun m.1 ve 5 kapsamına giren şiddet veya tek taraflı ısrarlı takip olaylarında; tehdit, aşağılama ve iletişim araçlarıyla rahatsız etmenin önlenmesine yönelik tedbirler değerlendirilebilir. Her olayda aile veya eski partner ilişkisi bulunması şart değildir; kanunun kişi ve olay kapsamı incelenir.

Başvuru yolu belirlenirken görüntünün kaynağı, sentetik işlem, paylaşım biçimi, devam eden tehditler ve belgelenebilen zarar birlikte değerlendirilmelidir.

Bu makale genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup hukuki danışmanlık niteliği taşımaz. Somut hukuki sorunlarınız için bir avukata danışmanız gerekir.

Yazar: Av Batuhan Can ZANBAK   Yayınlanma Tarihi: 09.10.2026   Son Güncellenme Tarihi: 09.10.2026