Aynı Borç İçin İki Ayrı İcra Takibi Başlatılırsa Ne Olur?
- Devam eden ilk takip ile ikinci dosya aynı alacaklı, aynı borçlu ve aynı alacağa dayanıyorsa mükerrer icra takibi gündeme gelebilir.
- Takip yollarının farklı olması veya dosyaya “tahsilde tekerrür olmamak” kaydı yazılması, ikinci takibi her durumda hukuka uygun hâle getirmez.
- Yargıtay, mükerrerlik iddiasını belirli hâllerde icra mahkemesine şikâyet yoluyla ileri sürülebilen bir takip şartı olarak değerlendirmektedir.
- Ancak e-Devlet veya UYAP’ta iki dosya görünmesi tek başına mükerrerlik kanıtı değildir. Dosya aktarımı, farklı dönemler veya farklı alacak kalemleri de iki kayıt oluşturabilir.
Aynı borç için ikinci icra takibi mükerrer sayılır mı?
Devam eden bir icra takibi varken aynı alacaklı tarafından aynı borçluya karşı aynı alacağın tahsili amacıyla ikinci bir takip başlatılması mükerrer takip sayılabilir. Böyle bir durumda ikinci takibin iptali istenebilir. Bununla birlikte tarafların, takip dayanağının, istenen dönemlerin ve alacak kalemlerinin gerçekten aynı olup olmadığı dosya üzerinden belirlenmelidir.
“Mükerrer takip” ifadesi, yalnız iki icra dosyasının bulunmasını anlatmaz. İki dosyanın aynı borcun tahsiline yönelmesi ve ilk takibin hukukî varlığını sürdürmesi gerekir. Bu nedenle dosya numaralarının, takip türlerinin veya icra müdürlüklerinin farklı olması tek başına kesin sonuca ulaştırmaz.
Mükerrer takip için hangi unsurlar karşılaştırılır?
Taraflar aynı mı?
İlk olarak iki dosyadaki alacaklı ve borçlu sıfatları karşılaştırılır. Alacağın devredilmesi, kefile başvurulması, mirasçılık, müşterek borçluluk veya ipotek maliki gibi durumlarda dosyalarda farklı kişiler bulunabilir. Bu nedenle yalnız isim benzerliği ya da aynı şirket grubunun yer alması, takiplerin mükerrer olduğunu göstermeye yetmez.
Buna karşılık aynı alacaklı, aynı borçlu ve aynı hukukî ilişki her iki dosyada da bulunuyorsa mükerrerlik ihtimali güçlenir. Yine de inceleme burada bitmez. Takipte istenen borcun kapsamı ayrıca belirlenmelidir.
Alacağın kaynağı, dönemi ve tutarı aynı mı?
İki takip aynı sözleşmeye dayanmasına rağmen farklı borç dönemlerini kapsayabilir. Örneğin kira, aidat, taksitli satış veya dönemsel hizmet ilişkisinde farklı aylara ait alacakların ayrı dosyalarda istenmesi mümkündür. Bu durumda aynı sözleşmenin bulunması, tek başına aynı borcun iki kez takip edildiğini göstermez.
Asıl alacak, işlemiş faiz, takip tarihinden sonraki faiz, masraf ve vekâlet ücreti kalemleri de karşılaştırılmalıdır. İlk dosyada yalnız belirli bir taksit, ikinci dosyada ise sonraki taksitler istenmişse tam mükerrerlikten söz edilemeyebilir. Ancak iki dosya kısmen örtüşüyorsa, inceleme ortak alacak bölümü bakımından yapılır.
İlk takip hâlen devam ediyor mu?
Mükerrerlik değerlendirmesinde ilk dosyanın derdest olup olmadığı önemlidir. Dosyanın UYAP ekranında “kapalı”, “işlemden kaldırılmış” veya yeni bir esas numarasına aktarılmış görünmesi, her zaman takibin hukukî olarak sona erdiği anlamına gelmez. Kapanma nedeni, tahsil durumu, feragat veya geri alma işlemi ve aktarım kayıtları incelenmelidir.
İcra dairelerinin birleştirilmesi sırasında eski dosyalara yeni esas numarası verilebildiği resmî uygulamalarda görülmektedir. Böyle bir idarî aktarım, aynı borç için yeniden takip açıldığı anlamına gelmez. Eski ve yeni esas numaralarının aynı dosyanın devamı olup olmadığı kontrol edilmelidir.
Takip yolları farklıysa sonuç değişir mi?
İlk takibin ilamlı, ikincisinin ilamsız olması ya da takiplerden birinin kambiyo senedine dayanması, mükerrerlik ihtimalini kendiliğinden ortadan kaldırmaz. Önemli olan her iki takipte istenen para alacağının aynı hukukî ilişkiden kaynaklanıp kaynaklanmadığıdır.
Yargıtay 12. Hukuk Dairesi, 2 Mayıs 2023 tarihli kararında mükerrer takip iddiasının, takibin ilamlı veya ilamsız olmasına bakılmaksızın takip şartı kapsamında değerlendirilmesi gerektiğini belirtmiştir. Kararda, aynı alacak için devam eden bir takip varken başlatılan ikinci takip bakımından icra mahkemesine şikâyet yolunun gündeme gelebileceği kabul edilmiştir.
Rehinle güvence altına alınmış ve ayrıca kambiyo senedine bağlanmış alacaklarda ise özel bir içtihadı birleştirme kararı bulunmaktadır. Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulu, 20 Ocak 2023 tarihli kararında aynı alacak için aynı anda hem rehnin paraya çevrilmesi hem de kambiyo senetlerine özgü haciz yoluyla takip yapılamayacağını kabul etmiştir.
“Tahsilde tekerrür olmamak” kaydı iki takibe izin verir mi?
“Tahsilde tekerrür olmamak” kaydı, alacağın iki kez tahsil edilmeyeceğini ifade eder. Ancak bu kayıt, devam eden bir takip varken aynı borç için ikinci takip açılmasını her durumda geçerli hâle getirmez.
Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulunun 2021/2 Esas ve 2023/1 Karar sayılı kararında, rehinle teminat altına alınan ve kambiyo senedine bağlanan aynı alacak için iki takip yolunun birlikte yürütülemeyeceği belirtilmiştir. Karara göre “tahsilde tekerrür olmamak” kaydı bulunsa dahi borçlu, ikinci takibin iptalini şikâyet yoluyla isteyebilir.
Bu noktada iki kavram ayrılmalıdır. Tahsilde tekerrür, aynı borcun iki kez ödenmesini veya tahsil edilmesini önlemeye yöneliktir. Mükerrer takip ise aynı borç için eş zamanlı ya da birbirini izleyen birden fazla takip sürecinin yürütülmesiyle ilgilidir.
Mükerrerlik hâlinde hangi takip iptal edilir?
Uygulamada çoğunlukla daha sonra başlatılan takibin iptali gündeme gelir. Nitekim içtihadı birleştirme kararında da borçlunun ikinci takibin iptalini isteyebileceği belirtilmiştir. Ancak “her olayda ikinci dosya iptal edilir” şeklinde değişmez bir kural kurulamaz.
Takip yollarının niteliği, ilk dosyadan usulüne uygun biçimde vazgeçilip geçilmediği, rehinli alacağa ilişkin özel hükümler ve dosyalardaki taraf sıfatları sonucu etkileyebilir. Bu nedenle yalnız takip tarihlerini sıralamak yeterli değildir. İki dosyanın takip talepleri ve dayanak belgeleri birlikte değerlendirilmelidir.
Ayrıca dosya kendiliğinden silinmez veya iptal olmaz. İcra müdürlüğü ya da icra mahkemesi önünde gerekli başvurunun yapılması ve mükerrerlik iddiasının belgelerle ortaya konulması gerekir.
Mükerrer takip iddiası nasıl ileri sürülür?
İcra mahkemesine şikâyet
Yargıtay’ın güncel yaklaşımında, aynı alacak için devam eden takip varken ikinci takip başlatılması belirli hâllerde kamu düzeniyle bağlantılı bir takip şartı olarak kabul edilmektedir. Bu nedenle mükerrer takibin iptali icra mahkemesine şikâyet yoluyla talep edilebilir.
Başvuruda iki icra dosyasının numaraları, takip tarihleri, tarafları, takip dayanakları ve istenen alacak kalemleri gösterilmelidir. Yalnız “iki dosya açılmıştır” denilmesi yeterli olmayabilir. Dosyaların aynı borca yöneldiğini ortaya koyan takip talepleri, ödeme emirleri, sözleşmeler, senetler veya ilamlar sunulmalıdır.
Başvuru süresi
Yargıtay, takip şartına ilişkin mükerrerlik şikâyetini süresiz şikâyet kapsamında değerlendiren kararlar vermektedir. Bununla birlikte bu yaklaşım, ödeme emrine karşı borca, imzaya, yetkiye veya tebligata ilişkin diğer itirazların da süresiz olduğu anlamına gelmez.
İcra hukukunda birçok başvurunun kısa ve hak düşürücü nitelikte süreleri bulunabilir. Bu nedenle mükerrerlik ihtimali fark edildiğinde dosyaların ve tebligat tarihlerinin gecikmeden incelenmesi gerekir. Yanlış hukukî yolun seçilmesi, başka itirazların süresinde ileri sürülememesine yol açabilir.
Şikâyet takibi otomatik olarak durdurur mu?
Şikâyet başvurusu, icra mahkemesi ayrıca karar vermedikçe takibi kendiliğinden durdurmaz. Bu nedenle haciz veya satış tehlikesi varsa, takibin tedbiren durdurulmasına ilişkin talebin ayrıca değerlendirilmesi gerekebilir. Mahkemenin bu konuda vereceği karar dosyanın özelliklerine bağlıdır.
e-Devlet’te iki icra dosyası görünmesi ne anlama gelir?
e-Devlet’teki İcra Dosyası Sorgulama hizmeti, kişinin taraf olduğu icra dosyalarını listeleyip ayrıntılarını görüntülemesine imkân verir. Ancak ekranda iki dosya bulunması, aynı borcun iki kez takip edildiğini tek başına kanıtlamaz.
Dosyalardan biri başka icra müdürlüğüne aktarılmış olabilir. Eski ve yeni dosya numarası aynı takibin devamı olabilir. Ayrıca farklı taksitler, farklı kira dönemleri, farklı faturalar ya da aynı sözleşmeden doğan bağımsız alacaklar ayrı dosyalarda izlenebilir.
Bu nedenle dosya başlıkları yerine takip talebi, ödeme emri, alacağın açıklaması ve dayanak belgeler karşılaştırılmalıdır. Ödeme yapılmışsa dekontların hangi dosyaya ve hangi alacak kalemine işlendiği de kontrol edilmelidir.
Aynı borç iki kez tahsil edilmişse ne yapılabilir?
Mükerrer takip nedeniyle aynı borç iki kez ödenmiş veya cebrî icra yoluyla tahsil edilmişse, fazla ödemenin geri alınması gündeme gelebilir. İcra ve İflas Kanunu’nun 72. maddesi menfi tespit ve istirdat davalarını düzenlemektedir. Ancak uygulanacak yol, ödemenin hangi aşamada ve hangi şartlarda yapıldığına göre değişir.
Ödeme tarihleri, dosya hesapları, tahsilat makbuzları ve banka dekontları birlikte incelenmelidir. İkinci tahsilatın varlığı belirlenirken yalnız ana para değil, faiz ve masraf kalemleri de dikkate alınmalıdır. Süre ve görevli mahkeme değerlendirmesi somut olaya göre yapılmalıdır.
Hangi belgeler kontrol edilmelidir?
Mükerrer takip ihtimalinde şu belgelerin iki dosya yönünden karşılaştırılması yararlı olur:
- Takip talepleri ve ödeme veya icra emirleri
- Sözleşme, senet, ilam, fatura ya da hesap özeti
- Asıl alacak, faiz, masraf ve vekâlet ücreti kalemleri
- Alacaklı ve borçluların sıfatları
- Takip ve tebliğ tarihleri
- İlk dosyada yapılan ödeme ve tahsilatlar
- Dosyanın kapatılma, geri alınma veya aktarılma nedeni
- Haciz, satış ve tahsil işlemleri
- “Tahsilde tekerrür olmamak” açıklamasının kapsamı
- Eski ve yeni dosya numaraları arasındaki bağlantı
Belgeler karşılaştırılmadan yalnız UYAP ekran görüntüsü veya dosya sayısı üzerinden kesin sonuca varılmamalıdır.
Sıkça Sorulan Sorular
İkinci icra takibi kendiliğinden iptal olur mu?
Hayır. Dosyanın mükerrer olması ihtimali, ikinci takibi sistem tarafından otomatik olarak ortadan kaldırmaz. İcra mahkemesine şikâyet veya olayın niteliğine uygun başka bir başvuru gerekebilir.
Mükerrer takip şikâyeti kaç gün içinde yapılır?
Yargıtay’ın takip şartı yaklaşımına göre mükerrerlik süresiz şikâyet kapsamında değerlendirilebilir. Ancak borca itiraz, imza itirazı, yetki veya usulsüz tebligat gibi diğer başvurular farklı sürelere tabidir.
İlk dosya kapalıysa ikinci takip geçerli midir?
Kapanma nedeni belirleyicidir. İlk dosya tamamen tahsil edilmiş, usulüne uygun geri alınmış veya yalnız idarî olarak başka dosyaya aktarılmış olabilir. “Kapalı” kaydı tek başına yeterli değildir.
Takip türlerinin farklı olması mükerrerliği önler mi?
Hayır. Takipler ilamlı, ilamsız, rehinli veya kambiyo takibi şeklinde farklı görünse bile aynı para alacağı aynı hukukî ilişkiden doğuyorsa mükerrerlik oluşabilir.
Aynı sözleşme için iki dosya her zaman mükerrer midir?
Hayır. Aynı sözleşmeden farklı tarihlerde doğan taksitler, kira dönemleri veya bağımsız alacaklar ayrı dosyalarda istenebilir. Alacak dönemleri ve kalemleri karşılaştırılmalıdır.
İki dosyadan birine ödeme yapılırsa borç sona erer mi?
Ödemenin hangi borca ve hangi kaleme mahsup edildiği incelenmelidir. Aynı borç için yapılan ödeme diğer dosyanın hesabında da dikkate alınmalıdır; ancak bu durum dosyanın kendiliğinden kapanacağı anlamına gelmez.
Değerlendirme
Aynı borç için iki icra dosyasının bulunması ciddi bir inceleme gerektirir; fakat dosya sayısı tek başına mükerrerliği göstermez. Taraflar, takip dayanağı, dönem, tutar, faiz kalemleri, ödemeler ve ilk dosyanın hukukî durumu birlikte ele alınmalıdır.
Somut olayın özellikleri sonucu değiştirebilir. Kişisel değerlendirme için bir avukattan hukuki destek alınması gerekir. Bu makale genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup hukuki danışmanlık niteliği taşımaz. Somut hukuki sorunlarınız için bir avukata danışmanız gerekir.
Yazar: Av Batuhan Can ZANBAK Yayınlanma Tarihi: 22.07.2026 Son Güncellenme Tarihi: 22.07.2026
